در مقدمات عمليات خيبر و به منظور فريب دشمن عمليات ايذايي والفجر6 با حضور تيپ 57 ابوالفضل(ع) و گردان جعفر طيار از لشكر 7 ولي عصر(عج) در منطقه تنگه چزابه و چيلات انجام دادند. در اين عمليات در چزابه قريب به 400 نفر مفقودالاثر شدند ،و پيكر مطهر تعدادي از آنها بعد از جنگ در جريان عمليات تفحص كشف شد ولي هنوز تعدادي جنازه شهيد در ماسه هاي چزابه گمنام و مفقود الاثر باقي مانده اند.

برگرفته از كتاب نبردهاي دشت آزادگان نوشته محمدامين پورركني

براي به تاخير انداختن عمليات فتح المبين ،در تاريخ 17/11/1360 نيروهاي بعثي با حمله به تنگه چزابه ،حدود 300 متر در عمق مواضع خودي رخنه كرد. و به مدت 20 روز ادامه داشت ،در اين عمليات توپخانه عراق منطقه اي به وسعت 7 تا 8 كيلومتر در دو كيلومتر را زير آتش بسيار شديد خود قرار داد و صدها قبضه توپ منطقه را متر به متر كوبيدند . تقريبا بيش از يك ميليون گلوله توپ برسر نيروهاي خودي فرود آورد و نزديك به 30 گردان نيرو در چزابه درگير و صدمات زيادي به آنها وارد شد

رويارويي‌ با حمله‌ دشمن‌ به‌ چزابه: دشمن‌ در جمع‌ بندي‌ اطلاعات‌ حاصله‌ خود، بويژه‌ توسط‌ ماهواره‌هاي‌ آمريكايي، به‌ اين‌نتيجه‌ رسيده‌ بود كه‌ ايران‌ بزودي‌ در منطقه‌ «دزفول‌- شوش» عمليات‌ بزرگي‌ انجام‌ خواهد داد. از اين‌رو استحكامات‌ و تمركز شديد نيرو را در شوش‌ ايجاد كرد و ميادين‌ مين‌ را وسعت‌ داد. همچنين‌10 تيپ‌ مستقل‌ به‌ همراه‌ چند تيپ‌ «جيش‌ الشعبي» بر دو لشكر تقويت‌ شده‌اش‌ در منطقه‌ افزود و براي‌ پيش‌دستي‌ در تاريخ‌17 بهمن‌ ماه‌ 1360، حمله‌ خود را با شديدترين‌ آتش‌ توپخانه‌ و بمبارانهاي‌ بي‌وقفه‌ هوايي‌ شروع‌ كرد.

   با عزل بني صدر از فرماندهي كل قوا ،زمينه لازم براي همكاري ارتش و سپاه و نيز طراحي و اجراي عمليات گسترده با تدابير عميق تر و شيوه جديد فراهم شد.فرماندهان دو سازمان نظامي طي جلسات متعددي و ضعيت جديد را مورد بررسي قرار داده و مبتني برآن استراتژي نويني را تعريف كردند كه سه هدف اساسي را دنبال مي كرد.  

1- انهدام ماشين جنگي عراق .

 2-دست يافتن به مواضعي مناسب براي كاستن از طول خطوط پدافندي و آزادسازي نيروهاي خودي از پدافند به منظور افزايش توان رزمي.  

 3-آماده شدن براي اجراي عمليات نهايي و آزادسازي گام به گام مناطق اشغالي.   

1-ايمان و انگيزه متعالي و روحيه شهادت طلبي رزمندگان.

امام خميني (ره): آنچه براي اينجانب غرور انگيز و افتخار آفرين است،روحيه بزرگ و قلوب سرشار از ايمان و اخلاص و روح شهادت طلبي اين عزيزان(كه سربازان حقيقي ولي الله الاعظم ارواحنا فداه هستند)مي باشد و اين است فتح الفتوح.

2-وحدت فرماندهي

امام خميني (ره): ضمنا ببينيد كه در هر جايي كه سپاه پاسداران و ارتش و ساير قواي مسلح با هم مي شوند پيروزي عظيم نائل مي شود.

3- .....

در منطقه سيد جابر ،بچه هاي شهيد چمران مستقر بودند،سيد جابر در جنوب حميديه و در كنار رودخانه كرخه نور قرار داشت.عمده نيروهاي دشمن ،در آن طرف رودخانه يعني جنوب مستقر بودند . در آن حوالي دشمن  سيل بندي احداث كرده بودكه از جاده خرمشهر شروع مي شد و تا جنوب رودخانه تداوم مي يافت.روبه روي سيد جابر ،دشمن يك نعل اسبي داشت كه فاصله اش با رودخانه حدود چهارصد متر بود. حدود دو گردان دشمن در حوالي نعل اسبي و اطراف آن مستقر بودند.

پس از عملیات شهید چمران ، نیروهای خودی به منظور تثبیت موقعیت خود ، در پشت خاکریزی که از دشمن در شمال کرخه کور تصرف شده بود . ایجاد موضع نمودند. این خاکریز که به فاصله 3 کیلومتری از شمال کرخه کور احداث شده بود و به طول 5 کیلومتر و به موازات این رودخانه امتداد داشت. عامل تعیین کننده ای برای حفظ مواضع تصرف شده در عملیات شهید چمران محسوب می گردید.

افزایش گرمای هوا ، سبب کاهش سطح منطقه آب گرفته شد و دشمن با تقویت نیروهایش در شمال کرخه کور ، مجددا مواضع قبلی خود را در منطقه حمودی سعدون اشغال کرد تا ضمن تهدید جاده حمیدیه  - سوسنگرد ، از دسترسی نیروهای ایران به کرخه کور (که می توانست موقعیت او را در منطقه به خطر اندازد) جلوگیری نماید.

  بعد از عملیات شهید رستمی ، دشمن به رغم در اختیار داشتن دهلاویه آن را تخلیه کرد و در غرب آن مستقر شد. به این ترتیب روستای دهلاویه از دشمن خالی شد، در حالی که در تصرف نیروهای خودی نیز قرار نگرفت. به منظور تصرف خاکریز مقدم دشمن از دغاغله تا دهلاویه و در پی آن ورود به روستای دهلاویه و استقرار در آن ، عملیاتی مشترک  در تاريخ 27/6/1360 در جنوب جاده سوسنگرد – بستان (از دهلاویه تا دغاغله ) با نام شهید مدنی انجام شد.

این عملیات  به منظور انهدام توان رزمي دشمن در محور عملياتي سوسنگرد دهلاويه توسط نيروهاي سپاه و ارتش به اجرا در آمد.و موفق شدند روستاهای سویدانی ،رمله، دحیمی و مگاصیص را تصرف کنند .

به دنبال موفقیت رزمندگان ،نیروهای بعثی برای بازپس گیری مواضع ازط دست داده چندین پاتک کرد و موفق شد روستای مگاصیص و خاکریز سویدانی – دغاغله را بازپس بگیرد ولی نتوانست به مواضع قبل از عملیات برگردد.

عملیات شهید مدنی به آزادی منطقه ای به وسعت 15 کیلومتر مربع انجامید  و دشمن خسارات و تلفاتي را متحمل شد. دشمن با بجا گذاشتن 150 نفر كشته و زخمي و 190 نفر اسير از مواضع خود عقب رانده شد. همچنين در اين عمليات تعداد 5 دستگاه تانك منهدم شد.

برگرفته از كتاب نبردهاي دشت آزادگان نوشته محمدامين پورركني

به منظور بیرون راندن دشمن از شمال روستای جابر حمدان ونزدیک شدن نیروهای خودی به بستان عملیاتی با نام نصر به اجرا درآمد.

اين عمليات با همكاري سپاه و ارتش در تاريخ 11/6/1360 درست سه روز پس از فاجعه دفتر نخست وزيري ، حمله اي كلاسيك و محدود را جهت ضربه زدن به نيروهاي دشمن در غرب ارتفاعات الله اكبر در جبهه هاي جنوب صورت پذيرفت. پس از 30دقیقه اجرای آتش تهیه در ساعت 5 صبح از دو محور عملیات انجام شد .نزدیک شدن نیروهای رزمنده به خاکریز اصلی عکس العمل شدید و اجرای آتش سنگین دشمن را در پی داشت. که باعث توقف نیروهای رزمنده در یکی از محورها شد.

نیروهای رزمنده پس از 4 ساعت حرکت در ساعت 9 صبح موفق شدند به شمالی ترین نقطه خاکریز دشمن دست یابند ودر روز دوم نيروهاي اسلام موفق شدند  پس از 5/1 كيلومتر پيشروي تپه سبز در شمال غربي شحيطيه ودو روستاي كنار شمالي رودخانه كرخه را آزاد نموده و خسارات و تلفات بسياري را به نيروهاي عراقي وارد آورند.

در اين عمليات 1200 نفر كشته و زخمي و 60 نفر نيز به اسارت درآمدند.همچنين ۳۰ دستگاه تانك و نفربر دشمن منهدم شدند.

برگرفته از كتاب نبردهاي دشت آزادگان نوشته محمدامين پورركني

 دهلاويه روستايي است در غرب سوسنگرد كه در جريان هجوم دشمن خط مقدم رزمندگان ستاد جنگ هاي نامنظم و محل شهادت شهيد چمران گرديد.مدافعان دهلاويه 10 روز سرسختانه در برابر دشمن مقاومت كردند تا اينكه در تاريخ 24 آبان 1359 دشمن با اشغال دهلاويه خود را به سوسنگرد رسانيد.  

نيروهاي سپاه پاسداران و ارتش جمهوري اسلامي ،به طور مشترك و همزمان از سه محور ،نخستين حمله هماهنگ خود را به اجرا گذاشتند.اين عمليات با فرماندهي مشترك در منطقه     الله اكبر به اجرا درآمد.دو عمليات در سوسنگرد و شمال كرخه و غرب سوسنگرد انجام شد.

براي اجراي اين عمليات نيروهاي سپاه پاسداران با تلاش دو ماهه خود كانالي به طول 3 كيلومتر از شرق به غرب به موازات جاده سوسنگرد بستان تا 800 متري دشمن ايجاد كردند ودر ساعت 21 روز 30/2/1360 حركت خود را در مسير كانال آغاز كردند و ساعت 30/2 بامداد به نزديكي خط دشمن رسيدند و با رعايت اصل غافلگيري ،نيروهاي عراقي را از پشت مورد حمله قرار دادند.

پس از آنكه فرماندهان ايراني دريافتند كه با جنگهاي كلاسيك و شيوه هاي شناخته شده نمي توان كاري را از پيش برد ،طرح عمليات هاي چريكي و غير كلاسيك را به اجرا گذاشتند.شهيد حسن باقري با اين جمله معروف خود كه با اين روش نمي توان جنگيد، بايد به خود جرات داد،بايد استراتژي جنگ عوض شود. سردار و طراح اين گونه عملياتها بود كه سرآغاز موفقيت ها و پيروزي عملياتهاي بعدي گرديد.

  عمليات نصر موسوم به عمليات هويزه- تنومه در چارچوب يك طرح  نظامي به فرماندهي بني صدر و با طراحي قرارگاه تاكتيكي نيروي زميني در جنوب در دي ماه 1359 در جنوب غربي اهواز وسوسنگرد اجرا شد.بر اساس اين طرح قرار بود عمليات در چند مرحله انجام شود ،بدين ترتيب كه ابتدا با پاكسازي شمال و جنوب كرخه كور ،پادگان حميد و منطقه جفير و سپس منطقه طلاييه و كوشك در جنوب اين منطقه آزاد شود، در مرحله بعد پس از آزادي خرمشهر و پاكسازي كل منطقه خوزستان ،نيروها بنا به دستور ،مي بايست در حد فاصل كوشك تا شلمچه دشمن را در خاك عراق تا شط العرب تعقيب كنندو با پاكسازي منطقه عمومي شرق بصره در كنار اين رود استقرار يابند.

پس از تجاوز عراق در 31 شهریور 1359 و اشغال سریع بخش هایی از خاک ایران، خرمشهر مهم ترین شهر بندری ایران، پس از 40 روز مقاومت دلیرانه، با خیانت آشکار لیبرال ها و منافقین، به دست دشمن افتاد. پس از سقوط خرمشهر، رژیم عراق در صدد برآمد تا جزیره آبادان را هم اشغال کند و تلاش کرد تا از طریق شرق کارون و شمال بهمنشیر وارد آبادان شود، زیرا عبور از این قسمت آسان تر از عبور از رودخانه کارون در جنوب خرمشهر بود. با چنین وضعیتی آبادان در یک محاصره 330 درجه ای قرار می گرفت و عبور از رودخانه بهمنشیر می توانست آن را با خطر جدی روبه رو کند. دشمن می پنداشت اگر بتواند از این رودخانه بگذرد، آبادان را برای همیشه از آن خود کرده است.